Những câu chuyện CẢM ĐỘNG về Bác Hồ và Thiếu Niên Nhi Đồng
Bài 1: Tôi và các bạn - Đọc: Nếu cậu muốn có một người bạn…(trích Hoàng tử bé, Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri).

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: MAI VĂN NĂM
Ngày gửi: 22h:23' 15-12-2023
Dung lượng: 9.4 MB
Số lượt tải: 122
Nguồn:
Người gửi: MAI VĂN NĂM
Ngày gửi: 22h:23' 15-12-2023
Dung lượng: 9.4 MB
Số lượt tải: 122
Số lượt thích:
0 người
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I. TỪ ĐƠN, TỪ PHỨC
- Từ đơn là từ có một tiếng.
-Từ phức là từ có hai tiếng trở lên.
Từ phức chia thành hai loại:
+Từ ghép: giữa các tiếng có quan hệ về nghĩa.
Ví dụ: bà ngoại, thơm phức...
+Từ láy: giữa các tiếng có quan hệ về âm: lặp lại âm đầu (lung
linh), lặp lại vần (lao xao), lặp lại cả âm đầu và vần (nao nao).
1.Bài tập 1 (SGK trang 20)
Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo
dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe
tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người
tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ, soi gương được và rất
ưa nhìn.
Từ phức
Từ đơn
Từ ghép
Từ láy
tôi, nghe, người
bóng mỡ, ưa nhìn
hủn hoẳn, phành
phạch, rung rinh, giòn
giã
2. Bài tập 2 (SGK trang20)
Một số từ láy trong bài Bài học đường đời đầu tiên mô
phỏng âm thanh:
phanh phách, phành phạch, giòn giã, ngoàm ngoạp,
hừ hừ, véo von, văng vẳng,…
3. Bài tập 3 (SGK trang 20)
Từ láy
Thỉnh thoảng, phanh phách,
ngoàm ngoạp, dún dẩy
Tác dụng
Các từ láy đã góp phần khắc họa
hình ảnh khỏe khoắn, cường
tráng, tràn đầy sức sống của Dế
Mèn; khiến hình ảnh Dế Mèn
hiện lên một cách sinh động (gợi
hình, gợi cảm).
II. NGHĨA CỦA TỪ
*Khái niệm: Nghĩa của từ là nội dung mà từ biểu thị.
*Cách giải nghĩa của từ:
-Dựa vào từ điển.
-Dựa trên ngữ cảnh (các từ ngữ xung quanh).
-Giải thích bằng cách trình bày khái niệm mà từ biểu thị. (Ví dụ, tập
quán: thói quen).
-Giải thích bằng cách đưa ra từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ đó.
(Ví dụ, lẫm liệt: hùng dũng, oai nghiêm).
-Với từ Hán Việt, có thể giải nghĩa từng thành tố cấu tạo nên từ. (Ví
dụ, tráng sĩ: người có sức lực cường tráng (tráng: to, khỏe; sĩ: người).
4. Bài tập 4 (SGK trang 20)
Từ
nghèo
mưa dầm
sùi sụt
Nghĩa thông thường
Nghĩa trong văn bản
Thiếu thốn về của cải, vật chất.
(Ví dụ: Nhà tôi rất nghèo.)
Sức khỏe kém. ( nghèo
sức)
Mưa nhỏ, rả rích, kéo dài
nhiều ngày không dứt. (Ví dụ:
Trời mưa dầm sùi sụt.)
Chỉ điệu hát nhỏ, buồn,
thê lương.
(điệu hát mưa dầm sùi
sụt)
thê lương: gợi cảm giác buồn lạnh lẽo.
5. Bài tập 5 (SGK trang 20)
-Ăn xổi ở thì : Cách sống tạm bợ qua ngày.
-Tắt lửa tối đèn: Tình huống bất trắc, khó khăn cần sự giúp đỡ
của những người xung quanh.
-Hôi như cú mèo: Hơi mùi khó chịu như cú mèo.
5. Bài tập 5 (SGK trang 20)
Thành ngữ
Đặt câu
Ăn xổi ở thì
Hoàn cảnh éo le khiến hắn ăn xổi ở
thì cho qua ngày.
Tắt lửa tối đèn
Các cụ thường dạy, hàng xóm tắt lửa
tối đèn có nhau.
Hôi như cú mèo
Cậu An đi đá bóng về nên người hôi
như cú mèo.
III. BIỆN PHÁP TU TỪ SO SÁNH
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc, hiện tượng này với sự vật,
sự việc, hiện tượng khác có nét tương đồng để tăng sức gợi
hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
6. Bài tập 6 (SGK trang 20)
Câu văn
có dùng biện pháp tu từ so sánh
Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có
nhát dao vừa lia qua.
Hai cái răng đen nhánh, lúc nào
cũng nhai ngoàm ngoạp như hai
lưỡi liềm máy làm việc.
Mỏ Cốc như cái dùi sắt, chọc
xuyên cả đất.
Tác dụng
Khắc họa hình ảnh Dế Mèn
cường tráng, tràn đầy sức sống
(độ sắc nhọn của những chiếc
răng).
Cho thấy sự tức giận, sức mạnh
đáng sợ của chị Cốc khi mổ Dế
Choắt.
1. Hãy ghi lại một số từ miêu tả cảm xúc
của em khi nghĩ về một người bạn thân.
Điều gì khiến các em trở thành đôi bạn
thân?
2. Em và người bạn thân ấy đã làm quen
với nhau như thế nào?
Văn bản 2
NẾU CẬU MUỐN CÓ MỘT NGƯỜI BẠN...
(Trích “Hoàng tử bé”, Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri)
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc
Đọc phân vai: Người kể chuyện, hoàng tử bé, cáo.
Đọc thể hiện tình cảm của nhân vật.
2. Tác giả và tác phẩm (SGK, trang 25)
-Tác giả: Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri (1900 - 1944),
nhà văn Pháp.
-Tác phẩm: “Hoàng tử bé” là tác phẩm nổi tiếng nhất của
Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri.
3.Ngôi kể: Ngôi thứ ba.
4.Thể loại: Truyện đồng thoại.
5.Nhân vật chính: Hoàng tử bé, cáo.
6.Bố cục
3 phần
* Từ đầu… “mình chưa được cảm hóa”: Bối cảnh cuộc gặp
gỡ giữa cậu bé và con cáo.
* Tiếp theo ... “duy nhất trên đời”: Cuộc trò chuyện và sự
cảm hóa của cậu bé dành cho cáo.
* Phần còn lại: Chia tay và những bài học về tình bạn.
7.Cốt truyện:
-Hoàng tử bé gặp gỡ và làm quen với cáo.
- Hoàng tử bé và cáo kể cho nhau nghe về hoàn cảnh và
cuộc sống của bản thân.
-Hoàng tử bé cảm hóa cáo.
-Hoàng tử bé chia tay cáo và nhận được bài học thấm
thía về tình bạn.
b”” “””“Cảm
hóa”: Dùng tình cảm tốt đẹp làm cho một đối tượng nào đó cảm
phục mà nghe theo, làm theo, chuyển biến theo hướng tích cực.
II. ĐỌC - HIỂU CỤ THỂ
1. Cuộc gặp gỡ giữa hoàng tử bé và cáo
- Hoàng tử bé đến từ đâu và gặp cáo trong hoàn cảnh nào?
+Hoàng tử bé từ một hành tinh khác vừa đặt chân tới Trái Đất.
+Cáo: đang bị săn đuổi, sợ hãi, chạy trốn con người… Bị coi là tinh ranh và gian xảo.
-Cả hai nhân vật có đều mang tâm trạng gì? Vì sao?
+Cô đơn và buồn bã.
Vì:
. Cáo:
. Hoàng tử bé: (Xem chú thích 3, SGK trang 21): Thất vọng, đau khổ khi ngỡ rằng bông hồng
của cậu không phải là duy nhất.
2.Kết bạn và cảm hóa
1.Lời đề nghị của cáo
với hoàng tử bé là gì?
2. Từ “cảm hóa” xuất
hiện 15 lần. Qua lời
giải thích của cáo, em
hiểu “cảm hóa” nghĩa
là gì?
3.Mong muốn của cáo
với hoàng tử bé là gì?
a.Cáo mong được kết bạn với hoàng tử bé,
mong được quan tâm, gắn bó, được đón nhận,
trân trọng, đánh thức những điều đẹp đẽ, xóa
bỏ khoảng cách, định kiến, trở thành bạn bè,
thấu hiểu, yêu thương.
b.Làm cho gần gũi, kết nối tình cảm.
c.Mong được hoàng tử cảm hóa.
1.Lời đề nghị của cáo
với hoàng tử bé là gì?
2. Từ “cảm hóa” xuất
hiện 15 lần. Qua lời
giải thích của cáo, em
hiểu “cảm hóa” nghĩa
là gì?
3.Mong muốn của cáo
với hoàng tử bé là gì?
a.Cáo mong được kết bạn với hoàng tử bé,
mong được quan tâm, gắn bó, được đón nhận,
trân trọng, đánh thức những điều đẹp đẽ, xóa
bỏ khoảng cách, định kiến, trở thành bạn bè,
thấu hiểu, yêu thương.
b.Làm cho gần gũi, kết nối tình cảm.
c.Mong được hoàng tử cảm hóa.
1.Điều gì ở hoàng tử bé
khiến cáo thiết tha
mong được kết bạn với
cậu?
2.Nếu được hoàng tử bé
“cảm hóa”, cuộc sống
của cáo thay đổi như
thế nào? Qua đó, em
hiểu được ý nghĩa gì
của tình bạn?
a.Nếu được cảm hóa, cuộc sống của cáo sẽ thay đổi:
từ chỗ buồn tẻ, quẩn quanh, sợ hãi trở nên tươi
sáng, đẹp đẽ, tràn đầy sức sống như được chiếu
sáng. Cáo yêu đời và nhận ra giá trị của tình bạn.
->Ý nghĩa của tình bạn: Không có sự gắn bó, niềm
yêu thương thì mọi người, mọi vật trong thế giới này
sẽ hóa thành nhạt nhẽo, vô nghĩa, “ai cũng giống
ai”…
b.Cáo thiết tha mong được kết bạn với hoàng tử bé,
vì hoàng tử bé khen “Bạn dễ thương quá.”; hoàng
tử bé hồn nhiên, trong sáng, thân thiện, kiên
nhẫn, thấu hiểu cáo (khác với nhiều người trên
Trái Đất vẫn coi cáo là con vật xấu tính, tinh ranh,
gian xảo).
1.Điều gì ở hoàng tử bé
khiến cáo thiết tha
mong được kết bạn với
cậu?
2.Nếu được hoàng tử bé
“cảm hóa”, cuộc sống
của cáo thay đổi như
thế nào? Qua đó, em
hiểu được ý nghĩa gì
của tình bạn?
a.Nếu được cảm hóa, cuộc sống của cáo sẽ thay đổi:
từ chỗ buồn tẻ, quẩn quanh, sợ hãi trở nên tươi
sáng, đẹp đẽ, tràn đầy sức sống như được chiếu
sáng. Cáo yêu đời và nhận ra giá trị của tình bạn.
->Ý nghĩa của tình bạn: Không có sự gắn bó, niềm
yêu thương thì mọi người, mọi vật trong thế giới này
sẽ hóa thành nhạt nhẽo, vô nghĩa, “ai cũng giống
ai”…
b.Cáo thiết tha mong được kết bạn với hoàng tử bé,
vì hoàng tử bé khen “Bạn dễ thương quá.”; hoàng
tử bé hồn nhiên, trong sáng, thân thiện, kiên
nhẫn, thấu hiểu cáo (khác với nhiều người trên
Trái Đất vẫn coi cáo là con vật xấu tính, tinh ranh,
gian xảo).
Cuộc sống của cáo trước khi cảm hóa
Cuộc sống của cáo sau khi cảm hóa
Khi chưa có bạn, cáo sống trong
tâm trạng buồn tẻ, quẩn quanh, sợ
hãi: “Mình săn gà, con người săn
mình. Mọi con gà đều giống nhau,
mọi con người đều giống
nhau”. Nhìn cánh đồng lúa mì, cáo
chỉ thấy “buồn chán”, tiếng bước
chân người chỉ khiến cáo “trốn vào
lòng đất”…
Nhưng nếu được kết bạn với
hoàng tử bé, mọi thứ sẽ thay
đổi: “tiếng bước chân bạn sẽ vang
lên như tiếng nhạc gọi cáo ra khỏi
hang”; “cánh đồng lúa mì sẽ hóa
thân thương, ấm áp với cái màu
vàng óng như màu tóc bạn…”.
Ý nào nói về cuộc sống của cáo trước khi cảm hóa và sau khi cảm hóa ?
-Như vậy, các em hãy đánh giá về hai nhân vật này?
GV cho HS ghi vào vở học:
-Hoàng tử bé: Hồn nhiên, thân thiện, kiên nhẫn, thấu
hiểu cáo và đã cảm hóa cáo.
-Cáo: Vốn được coi là con vật gian xảo, xấu tính.
Nhờ sự lương thiện, ấm áp của hoàng tử bé mà cáo
đã cảm thấy yêu đời, nhận ra được giá trị của tình
bạn.
3. Hoàng tử bé chia tay cáo
a.Cáo
? Khi chia tay hoàng tử bé, cáo đã có những cảm xúc gì? Những cảm
xúc ấy có khiến cáo hối tiếc về việc kết bạn với hoàng thử bé không?
+ “Mình sẽ khóc mất.”→ buồn bã.
+ Nhưng cáo sẽ không hối tiếc vì nhờ có tình bạn với hoàng tử bé, cáo
sẽ không còn cô đơn, không còn thấy đời mình chỉ có buồn tẻ, sợ hãi.
Thế giới xung quanh cáo không còn “buồn quá” mà trở nên rực rỡ, tỏa
sáng, ấm áp và rộng mở đáng yêu: “Lúa mì vàng óng ả sẽ làm mình
nhớ đến bạn. Và mình sẽ thấy thích tiếng gió trên đồng lúa mì…”.
b.Hoàng tử bé
? Hoàng tử bé đã nhắc lại những lời nào của cáo để cho nhớ? Nêu cảm nhận của
em về ý nghĩa của một trong những lời nói đó?
- Hoàng tử bé nhắc lại những lời của cáo:
+ Đấy là bí mật của mình. Rất đơn giản: người ta chỉ thấy rõ với trái tim. Điều cốt
lõi vô hình trong mắt trần. XUẤT PHÁT TỪ TRÁI TIM CHÂN THÀNH
Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần – hoàng tử bé lặp lại để cho nhớ.
+ Chính thời gian mà bạn bỏ ra cho bông hồng của bạn đã khiến bông hồng của
KẾT BẠN PHẢI KIÊN NHẪN, DÀNH NHIỀU THỜI
bạn trở nên quan trọng đến thế.
GIAN
Chính thời gian mà mình bỏ ra cho bông hồng của mình … - Hoàng tử bé lặp lại,
để cho nhớ.
+ Bạn có trách nhiệm mãi mãi với những gì bạn đã cảm hóa. Bạn có trách nhiệm
với bông hồng của bạn…
TÌNH BẠN PHẢI CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI NHAU
Mình có trách nhiệm với bông hồng của mình… - Hoàng tử bé lặp lại, để cho nhớ.
- Câu nói chứa đựng “bí mật” mà cáo dành tặng cho hoàng tử bé sử
dụng hình ảnh ẩn dụ và mang ý nghĩa triết lí: Con người cần phải biết
nhìn nhận, đánh giá mọi thứ bằng tình yêu và sự tin tưởng, thấu hiểu.
Chỉ khi “nhìn bằng trái tim”, con người mới nhận ra và biết trân trọng,
gìn giữ những điều đẹp đẽ, quý giá…. Đó cũng là bí mật của tình yêu
làm nên sự kết nối giữa con người với con người, con người với vạn
vật.
c. Món quà cáo dành tặng hoàng tử:
? Cáo đã chia sẻ với hoàng tử nhiều bài học về tình bạn.
Em thấy bài học nào ý nghĩa, gần gũi với mình? (Thảo
luận nhóm)
- Về cách kết bạn: cần thân thiện, kiên nhẫn, dành thời
gian để cảm hoá nhau.
- Ý nghĩa của tình bạn: mang đến cho con người niềm
vui, hạnh phúc, khiến cho cuộc sống trở nên phong phú,
đẹp đẽ hơn.
- Về cách nhìn nhận, đánh giá và trách nhiệm đối với bạn
bè: biết lắng nghe, quan tâm, thấu hiểu, chia sẻ, bảo vệ...
- Về cách kết bạn: cần thân thiện, kiên nhẫn,
dành thời gian để cảm hoá nhau.
- Ý nghĩa của tình bạn: mang đến cho con
người niềm vui, hạnh phúc, khiến cho cuộc
sống trở nên phong phú, đẹp đẽ hơn.
- Về cách nhìn nhận, đánh giá và trách nhiệm
đối với bạn bè: biết lắng nghe, quan tâm, thấu
hiểu, chia sẻ, bảo vệ...
*Nghệ thuật:
- Xây dựng hình tượng
nhân vật phù hợp với tâm
lí, suy nghĩ của trẻ thơ.
- Nghệ thuật nhân hoá đặc
sắc.
Tưởng tượng và viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) miêu tả cảm xúc của
nhân vật cáo sau khi từ biệt hoàng tử bé.
Đoạn văn tham khảo:
Sau khi chia tay hoàng tử bé, cáo không cảm thấy cô đơn và đau
khổ bởi nó được nhiều thứ. Cáo không hối tiếc vì nhờ có tình bạn với
hoàng tử bé, nó không còn thấy đời mình chỉ có buồn tẻ và sợ hãi như
trước kia. Thế giới xung quanh cáo không còn “buồn quá” mà trở nên
rực rỡ, tỏa sáng, ấm áp và rộng mở đáng yêu. Bởi hoàng tử bé có mái
tóc vàng óng nên lúa mì vàng óng ả sẽ làm cáo nhớ đến cậu. Và nó sẽ
thấy thích tiếng gió trên đồng lúa mì….
Tiết 7
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I. NGHĨA CỦA TỪ
A. LÍ THUYẾT
*Khái niệm: Nghĩa của từ là nội dung mà từ biểu thị.
*Cách giải nghĩa của từ:
-Dựa vào từ điển.
-Dựa trên ngữ cảnh (các từ ngữ xung quanh).
-Giải thích bằng cách trình bày khái niệm mà từ biểu thị. (Ví dụ, tập
quán: thói quen).
-Giải thích bằng cách đưa ra từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ đó.
(Ví dụ, lẫm liệt: hùng dũng, oai nghiêm).
-Với từ Hán Việt, có thể giải nghĩa từng thành tố cấu tạo nên từ. (Ví
dụ, tráng sĩ: người có sức lực cường tráng (tráng: to, khỏe; sĩ: người).
B.THỰC HÀNH
1.Bài tập 1 (SGK trang 26)
-“Hóa” trong “cảm hóa” có nghĩa là "trở thành, làm cho
trở thành hay làm cho có tính chất mà trước đó chưa
có".
-Một số từ có mô hình như từ “cảm hóa”: tha hóa, xã
hội hóa, nhân cách hóa, đồng hóa, trẻ hóa, hiện đại
hóa, công nghiệp hóa,...
- tha hóa: biến thành cái khác, mang đặc điểm trái ngược với
bản chất vốn có.
-xã hội hóa: làm cho trở thành của chung của xã hội.
-nhân cách hóa: gán cho loài vật hoặc vật vô tri có hình dáng,
tính cách như con người.
-đồng hóa: làm thay đổi bản chất cho giống như của mình.
-trẻ hóa: làm cho có nhiều người trẻ hơn, để có nhiều nhân tố
tích cực hơn.
-hiện đại hóa: làm cho mang tính chất thời đại ngày nay.
sửa soạn
không chứa đựng cái gì
đơn điệu
bền bỉ, nhẫn nại dẫu có gặp khó khăn, trở
ngại
cốt lõi
trống rỗng
kiên nhẫn
chuẩn bị, sắp đặt trước để làm việc gì đó
cái chính và quan trọng nhất
chỉ có một sự lặp đi lặp lại, ít thay đổi.
2.Bài tập 2 (SGK trang 20)
- Cuộc sống của tôi không hề đơn điệu chút nào.
-Trong mọi tình huống, anh ấy luôn kiên nhẫn.
-Một trong những giá trị cốt lõi của lớp chúng ta
là tinh thần trách nhiệm.
II. BIỆN PHÁP TU TỪ
A. LÍ THUYẾT
Tu từ là những cách nói dùng từ ngữ gọt giũa, hình ảnh, bóng bẩy.
Tác dụng của cách nói tu từ: Gợi lên ở người đọc, người nghe những
cảm xúc, những rung động thẩm mĩ (cái đẹp); làm cho sự diễn đạt hàm
súc (lời ít ý nhiều), sâu sắc, tinh tế (gợi hình, gợi cảm).
1. Biện pháp tu từ so sánh
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc, hiện tượng này với sự vật, sự việc,
hiện tượng khác có nét tương đồng để tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự
diễn đạt.
Ví dụ: Trẻ em như búp trên cành.
->Sự tươi non, tràn đầy sức sống.
2.Biện pháp tu từ điệp ngữ
Điệp ngữ là lặp lại từ ngữ (hoặc câu) để làm nổi bật ý, gây cảm
giác mạnh.
Ví dụ:
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.
(“Tiếng gà trưa”, Xuân Quỳnh)
B.THỰC HÀNH
3.Bài tập 3 (SGK, trang 26)
-Câu văn dùng biện pháp tu từ so sánh:
Còn bước chân của bạn sẽ gọi mình ra khỏi hang như là tiếng
nhạc.
(So sánh tiếng bước chân của hoàng tử bé với tiếng nhạc, một
âm thanh du dương, mang cảm xúc)
-Tác dụng:
Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diến đạt; khẳng định sức
mạnh tình cảm cao đẹp của hoàng tử bé dành cho cáo (cảm nhận
bằng trái tim, vượt qua nỗi sợ hãi).
4.Bài tập 4 (SGK, trang 26)
Những lời thoại được lặp đi lặp lại trong văn bản:
- Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần.
- Chính thời gian mà bạn bỏ ra cho bông hồng của bạn.
- Bạn có trách nhiệm với bông hồng của bạn.
Những lời thoại lặp đi lặp lại như vậy vừa có tác dụng
nhấn mạnh nội dung câu nói, vừa tạo tính nhạc, chất thơ
cho văn bản.
(Biện pháp tu từ điệp ngữ)
III. TỪ GHÉP VÀ TỪ LÁY
A.LÍ THUYẾT
+Từ ghép: giữa các tiếng có quan hệ về nghĩa.
Ví dụ: bà ngoại, thơm phức...
+Từ láy: giữa các tiếng có quan hệ về âm: lặp lại âm
đầu (lung linh), lặp lại vần (lao xao), lặp lại cả âm đầu
và vần (nao nao).
B.THỰC HÀNH
5. Bài tập 5 (SGK trang 26)
Mở đoạn Nêu ấn tượng chung về nhân vật.
(1 câu)
Thân đoạn - Hoàn cảnh sống của nhân vật.
(3-5 câu) - Tính cách, phẩm chất của nhân vật.
Kết đoạn
(1 câu)
Bài học, ý nghĩa rút ra từ nhân vật.
Đoạn văn tham khảo : Cảm nhận về nhân vật hoàng tử bé trong văn
bản “Nếu cậu muốn có một người bạn...”.
Nhân vật hoàng tử bé trong văn bản “Nếu cậu muốn có một
người bạn...” của nhà văn Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri là một
hình ảnh vô cùng đẹp đẽ và đáng yêu, có sức hấp dẫn đối với tuổi
thơ. Nhà văn đã tưởng tượng ra một cuộc gặp gỡ bất ngờ của hoàng
tử bé và một con cáo trên Trái Đất. Hai nhân vật đều chung tâm
trạng buồn bã, thất vọng, đau khổ gặp nhau, trò chuyện với nhau.
Những nét trong sáng, thân thiện của hoàng tử thể hiện ở thái độ
chân thành khi đáp lại lời chào của cáo, lời khen cáo “Cậu thật dễ
thương.” và những lời đề nghị “Cậu cảm hóa mình đi!”. Cứ thế, thế
giới tâm hồn của hoàng tử được chiếu sáng từ những lời giải thích
của cáo về từ “cảm hóa”. Chia tay cáo, hoàng tử đã tìm được ý nghĩa
của tình bạn, trách nhiệm với bông hồng duy nhất của mình, ý nghĩa
của cuộc sống. Tình bạn trong sáng, đẹp đẽ giữa hoàng tử bé và cáo
gợi bao nhiêu ý nghĩa thấm thía cho bạn đọc!
BẮT NẠT
(Nguyễn Thế Hoàng Linh)
KHỞI ÐỘNG
Những bức tranh trên gợi cho em nghĩ đến hành vi
nào? Chia sẻ của em về hành vi ấy.
“ Bắt nạt” hành vi khá phổ biến trong trường học, nó tồn tại
dưới nhiều hình thức khác nhau. Bắt nạt bằng hành động, bắt
nạt bằng lời nói, bắt nạt trên Facebook... Mức độ ảnh hưởng
của hành vi bắt nạt thì cũng đáng kể. Nhiều bạn học sinh rơi
vào tâm trạng lo lắng, hoang mang, thậm chí sợ hãi. Nhà thơ
Nguyễn Thế Hoàng Linh có một bài thơ hay, đáng suy ngẫm:
“Bắt nạt”.
Trước một hành động rất xấu xí ấy, nhà thơ muốn nhắc nhở
mỗi chúng ta cần làm gì? Chúng ta cùng khám phá bài thơ!
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc văn bản
Đọc to, rõ, rành mạch. Chú ý giọng vui tươi, hài
hước nhưng dứt khoát ở những câu thể hiện thái
độ của tác giả với hành động bắt nạt.
I. TỪ ĐƠN, TỪ PHỨC
- Từ đơn là từ có một tiếng.
-Từ phức là từ có hai tiếng trở lên.
Từ phức chia thành hai loại:
+Từ ghép: giữa các tiếng có quan hệ về nghĩa.
Ví dụ: bà ngoại, thơm phức...
+Từ láy: giữa các tiếng có quan hệ về âm: lặp lại âm đầu (lung
linh), lặp lại vần (lao xao), lặp lại cả âm đầu và vần (nao nao).
1.Bài tập 1 (SGK trang 20)
Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo
dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe
tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người
tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ, soi gương được và rất
ưa nhìn.
Từ phức
Từ đơn
Từ ghép
Từ láy
tôi, nghe, người
bóng mỡ, ưa nhìn
hủn hoẳn, phành
phạch, rung rinh, giòn
giã
2. Bài tập 2 (SGK trang20)
Một số từ láy trong bài Bài học đường đời đầu tiên mô
phỏng âm thanh:
phanh phách, phành phạch, giòn giã, ngoàm ngoạp,
hừ hừ, véo von, văng vẳng,…
3. Bài tập 3 (SGK trang 20)
Từ láy
Thỉnh thoảng, phanh phách,
ngoàm ngoạp, dún dẩy
Tác dụng
Các từ láy đã góp phần khắc họa
hình ảnh khỏe khoắn, cường
tráng, tràn đầy sức sống của Dế
Mèn; khiến hình ảnh Dế Mèn
hiện lên một cách sinh động (gợi
hình, gợi cảm).
II. NGHĨA CỦA TỪ
*Khái niệm: Nghĩa của từ là nội dung mà từ biểu thị.
*Cách giải nghĩa của từ:
-Dựa vào từ điển.
-Dựa trên ngữ cảnh (các từ ngữ xung quanh).
-Giải thích bằng cách trình bày khái niệm mà từ biểu thị. (Ví dụ, tập
quán: thói quen).
-Giải thích bằng cách đưa ra từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ đó.
(Ví dụ, lẫm liệt: hùng dũng, oai nghiêm).
-Với từ Hán Việt, có thể giải nghĩa từng thành tố cấu tạo nên từ. (Ví
dụ, tráng sĩ: người có sức lực cường tráng (tráng: to, khỏe; sĩ: người).
4. Bài tập 4 (SGK trang 20)
Từ
nghèo
mưa dầm
sùi sụt
Nghĩa thông thường
Nghĩa trong văn bản
Thiếu thốn về của cải, vật chất.
(Ví dụ: Nhà tôi rất nghèo.)
Sức khỏe kém. ( nghèo
sức)
Mưa nhỏ, rả rích, kéo dài
nhiều ngày không dứt. (Ví dụ:
Trời mưa dầm sùi sụt.)
Chỉ điệu hát nhỏ, buồn,
thê lương.
(điệu hát mưa dầm sùi
sụt)
thê lương: gợi cảm giác buồn lạnh lẽo.
5. Bài tập 5 (SGK trang 20)
-Ăn xổi ở thì : Cách sống tạm bợ qua ngày.
-Tắt lửa tối đèn: Tình huống bất trắc, khó khăn cần sự giúp đỡ
của những người xung quanh.
-Hôi như cú mèo: Hơi mùi khó chịu như cú mèo.
5. Bài tập 5 (SGK trang 20)
Thành ngữ
Đặt câu
Ăn xổi ở thì
Hoàn cảnh éo le khiến hắn ăn xổi ở
thì cho qua ngày.
Tắt lửa tối đèn
Các cụ thường dạy, hàng xóm tắt lửa
tối đèn có nhau.
Hôi như cú mèo
Cậu An đi đá bóng về nên người hôi
như cú mèo.
III. BIỆN PHÁP TU TỪ SO SÁNH
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc, hiện tượng này với sự vật,
sự việc, hiện tượng khác có nét tương đồng để tăng sức gợi
hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
6. Bài tập 6 (SGK trang 20)
Câu văn
có dùng biện pháp tu từ so sánh
Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có
nhát dao vừa lia qua.
Hai cái răng đen nhánh, lúc nào
cũng nhai ngoàm ngoạp như hai
lưỡi liềm máy làm việc.
Mỏ Cốc như cái dùi sắt, chọc
xuyên cả đất.
Tác dụng
Khắc họa hình ảnh Dế Mèn
cường tráng, tràn đầy sức sống
(độ sắc nhọn của những chiếc
răng).
Cho thấy sự tức giận, sức mạnh
đáng sợ của chị Cốc khi mổ Dế
Choắt.
1. Hãy ghi lại một số từ miêu tả cảm xúc
của em khi nghĩ về một người bạn thân.
Điều gì khiến các em trở thành đôi bạn
thân?
2. Em và người bạn thân ấy đã làm quen
với nhau như thế nào?
Văn bản 2
NẾU CẬU MUỐN CÓ MỘT NGƯỜI BẠN...
(Trích “Hoàng tử bé”, Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri)
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc
Đọc phân vai: Người kể chuyện, hoàng tử bé, cáo.
Đọc thể hiện tình cảm của nhân vật.
2. Tác giả và tác phẩm (SGK, trang 25)
-Tác giả: Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri (1900 - 1944),
nhà văn Pháp.
-Tác phẩm: “Hoàng tử bé” là tác phẩm nổi tiếng nhất của
Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri.
3.Ngôi kể: Ngôi thứ ba.
4.Thể loại: Truyện đồng thoại.
5.Nhân vật chính: Hoàng tử bé, cáo.
6.Bố cục
3 phần
* Từ đầu… “mình chưa được cảm hóa”: Bối cảnh cuộc gặp
gỡ giữa cậu bé và con cáo.
* Tiếp theo ... “duy nhất trên đời”: Cuộc trò chuyện và sự
cảm hóa của cậu bé dành cho cáo.
* Phần còn lại: Chia tay và những bài học về tình bạn.
7.Cốt truyện:
-Hoàng tử bé gặp gỡ và làm quen với cáo.
- Hoàng tử bé và cáo kể cho nhau nghe về hoàn cảnh và
cuộc sống của bản thân.
-Hoàng tử bé cảm hóa cáo.
-Hoàng tử bé chia tay cáo và nhận được bài học thấm
thía về tình bạn.
b”” “””“Cảm
hóa”: Dùng tình cảm tốt đẹp làm cho một đối tượng nào đó cảm
phục mà nghe theo, làm theo, chuyển biến theo hướng tích cực.
II. ĐỌC - HIỂU CỤ THỂ
1. Cuộc gặp gỡ giữa hoàng tử bé và cáo
- Hoàng tử bé đến từ đâu và gặp cáo trong hoàn cảnh nào?
+Hoàng tử bé từ một hành tinh khác vừa đặt chân tới Trái Đất.
+Cáo: đang bị săn đuổi, sợ hãi, chạy trốn con người… Bị coi là tinh ranh và gian xảo.
-Cả hai nhân vật có đều mang tâm trạng gì? Vì sao?
+Cô đơn và buồn bã.
Vì:
. Cáo:
. Hoàng tử bé: (Xem chú thích 3, SGK trang 21): Thất vọng, đau khổ khi ngỡ rằng bông hồng
của cậu không phải là duy nhất.
2.Kết bạn và cảm hóa
1.Lời đề nghị của cáo
với hoàng tử bé là gì?
2. Từ “cảm hóa” xuất
hiện 15 lần. Qua lời
giải thích của cáo, em
hiểu “cảm hóa” nghĩa
là gì?
3.Mong muốn của cáo
với hoàng tử bé là gì?
a.Cáo mong được kết bạn với hoàng tử bé,
mong được quan tâm, gắn bó, được đón nhận,
trân trọng, đánh thức những điều đẹp đẽ, xóa
bỏ khoảng cách, định kiến, trở thành bạn bè,
thấu hiểu, yêu thương.
b.Làm cho gần gũi, kết nối tình cảm.
c.Mong được hoàng tử cảm hóa.
1.Lời đề nghị của cáo
với hoàng tử bé là gì?
2. Từ “cảm hóa” xuất
hiện 15 lần. Qua lời
giải thích của cáo, em
hiểu “cảm hóa” nghĩa
là gì?
3.Mong muốn của cáo
với hoàng tử bé là gì?
a.Cáo mong được kết bạn với hoàng tử bé,
mong được quan tâm, gắn bó, được đón nhận,
trân trọng, đánh thức những điều đẹp đẽ, xóa
bỏ khoảng cách, định kiến, trở thành bạn bè,
thấu hiểu, yêu thương.
b.Làm cho gần gũi, kết nối tình cảm.
c.Mong được hoàng tử cảm hóa.
1.Điều gì ở hoàng tử bé
khiến cáo thiết tha
mong được kết bạn với
cậu?
2.Nếu được hoàng tử bé
“cảm hóa”, cuộc sống
của cáo thay đổi như
thế nào? Qua đó, em
hiểu được ý nghĩa gì
của tình bạn?
a.Nếu được cảm hóa, cuộc sống của cáo sẽ thay đổi:
từ chỗ buồn tẻ, quẩn quanh, sợ hãi trở nên tươi
sáng, đẹp đẽ, tràn đầy sức sống như được chiếu
sáng. Cáo yêu đời và nhận ra giá trị của tình bạn.
->Ý nghĩa của tình bạn: Không có sự gắn bó, niềm
yêu thương thì mọi người, mọi vật trong thế giới này
sẽ hóa thành nhạt nhẽo, vô nghĩa, “ai cũng giống
ai”…
b.Cáo thiết tha mong được kết bạn với hoàng tử bé,
vì hoàng tử bé khen “Bạn dễ thương quá.”; hoàng
tử bé hồn nhiên, trong sáng, thân thiện, kiên
nhẫn, thấu hiểu cáo (khác với nhiều người trên
Trái Đất vẫn coi cáo là con vật xấu tính, tinh ranh,
gian xảo).
1.Điều gì ở hoàng tử bé
khiến cáo thiết tha
mong được kết bạn với
cậu?
2.Nếu được hoàng tử bé
“cảm hóa”, cuộc sống
của cáo thay đổi như
thế nào? Qua đó, em
hiểu được ý nghĩa gì
của tình bạn?
a.Nếu được cảm hóa, cuộc sống của cáo sẽ thay đổi:
từ chỗ buồn tẻ, quẩn quanh, sợ hãi trở nên tươi
sáng, đẹp đẽ, tràn đầy sức sống như được chiếu
sáng. Cáo yêu đời và nhận ra giá trị của tình bạn.
->Ý nghĩa của tình bạn: Không có sự gắn bó, niềm
yêu thương thì mọi người, mọi vật trong thế giới này
sẽ hóa thành nhạt nhẽo, vô nghĩa, “ai cũng giống
ai”…
b.Cáo thiết tha mong được kết bạn với hoàng tử bé,
vì hoàng tử bé khen “Bạn dễ thương quá.”; hoàng
tử bé hồn nhiên, trong sáng, thân thiện, kiên
nhẫn, thấu hiểu cáo (khác với nhiều người trên
Trái Đất vẫn coi cáo là con vật xấu tính, tinh ranh,
gian xảo).
Cuộc sống của cáo trước khi cảm hóa
Cuộc sống của cáo sau khi cảm hóa
Khi chưa có bạn, cáo sống trong
tâm trạng buồn tẻ, quẩn quanh, sợ
hãi: “Mình săn gà, con người săn
mình. Mọi con gà đều giống nhau,
mọi con người đều giống
nhau”. Nhìn cánh đồng lúa mì, cáo
chỉ thấy “buồn chán”, tiếng bước
chân người chỉ khiến cáo “trốn vào
lòng đất”…
Nhưng nếu được kết bạn với
hoàng tử bé, mọi thứ sẽ thay
đổi: “tiếng bước chân bạn sẽ vang
lên như tiếng nhạc gọi cáo ra khỏi
hang”; “cánh đồng lúa mì sẽ hóa
thân thương, ấm áp với cái màu
vàng óng như màu tóc bạn…”.
Ý nào nói về cuộc sống của cáo trước khi cảm hóa và sau khi cảm hóa ?
-Như vậy, các em hãy đánh giá về hai nhân vật này?
GV cho HS ghi vào vở học:
-Hoàng tử bé: Hồn nhiên, thân thiện, kiên nhẫn, thấu
hiểu cáo và đã cảm hóa cáo.
-Cáo: Vốn được coi là con vật gian xảo, xấu tính.
Nhờ sự lương thiện, ấm áp của hoàng tử bé mà cáo
đã cảm thấy yêu đời, nhận ra được giá trị của tình
bạn.
3. Hoàng tử bé chia tay cáo
a.Cáo
? Khi chia tay hoàng tử bé, cáo đã có những cảm xúc gì? Những cảm
xúc ấy có khiến cáo hối tiếc về việc kết bạn với hoàng thử bé không?
+ “Mình sẽ khóc mất.”→ buồn bã.
+ Nhưng cáo sẽ không hối tiếc vì nhờ có tình bạn với hoàng tử bé, cáo
sẽ không còn cô đơn, không còn thấy đời mình chỉ có buồn tẻ, sợ hãi.
Thế giới xung quanh cáo không còn “buồn quá” mà trở nên rực rỡ, tỏa
sáng, ấm áp và rộng mở đáng yêu: “Lúa mì vàng óng ả sẽ làm mình
nhớ đến bạn. Và mình sẽ thấy thích tiếng gió trên đồng lúa mì…”.
b.Hoàng tử bé
? Hoàng tử bé đã nhắc lại những lời nào của cáo để cho nhớ? Nêu cảm nhận của
em về ý nghĩa của một trong những lời nói đó?
- Hoàng tử bé nhắc lại những lời của cáo:
+ Đấy là bí mật của mình. Rất đơn giản: người ta chỉ thấy rõ với trái tim. Điều cốt
lõi vô hình trong mắt trần. XUẤT PHÁT TỪ TRÁI TIM CHÂN THÀNH
Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần – hoàng tử bé lặp lại để cho nhớ.
+ Chính thời gian mà bạn bỏ ra cho bông hồng của bạn đã khiến bông hồng của
KẾT BẠN PHẢI KIÊN NHẪN, DÀNH NHIỀU THỜI
bạn trở nên quan trọng đến thế.
GIAN
Chính thời gian mà mình bỏ ra cho bông hồng của mình … - Hoàng tử bé lặp lại,
để cho nhớ.
+ Bạn có trách nhiệm mãi mãi với những gì bạn đã cảm hóa. Bạn có trách nhiệm
với bông hồng của bạn…
TÌNH BẠN PHẢI CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI NHAU
Mình có trách nhiệm với bông hồng của mình… - Hoàng tử bé lặp lại, để cho nhớ.
- Câu nói chứa đựng “bí mật” mà cáo dành tặng cho hoàng tử bé sử
dụng hình ảnh ẩn dụ và mang ý nghĩa triết lí: Con người cần phải biết
nhìn nhận, đánh giá mọi thứ bằng tình yêu và sự tin tưởng, thấu hiểu.
Chỉ khi “nhìn bằng trái tim”, con người mới nhận ra và biết trân trọng,
gìn giữ những điều đẹp đẽ, quý giá…. Đó cũng là bí mật của tình yêu
làm nên sự kết nối giữa con người với con người, con người với vạn
vật.
c. Món quà cáo dành tặng hoàng tử:
? Cáo đã chia sẻ với hoàng tử nhiều bài học về tình bạn.
Em thấy bài học nào ý nghĩa, gần gũi với mình? (Thảo
luận nhóm)
- Về cách kết bạn: cần thân thiện, kiên nhẫn, dành thời
gian để cảm hoá nhau.
- Ý nghĩa của tình bạn: mang đến cho con người niềm
vui, hạnh phúc, khiến cho cuộc sống trở nên phong phú,
đẹp đẽ hơn.
- Về cách nhìn nhận, đánh giá và trách nhiệm đối với bạn
bè: biết lắng nghe, quan tâm, thấu hiểu, chia sẻ, bảo vệ...
- Về cách kết bạn: cần thân thiện, kiên nhẫn,
dành thời gian để cảm hoá nhau.
- Ý nghĩa của tình bạn: mang đến cho con
người niềm vui, hạnh phúc, khiến cho cuộc
sống trở nên phong phú, đẹp đẽ hơn.
- Về cách nhìn nhận, đánh giá và trách nhiệm
đối với bạn bè: biết lắng nghe, quan tâm, thấu
hiểu, chia sẻ, bảo vệ...
*Nghệ thuật:
- Xây dựng hình tượng
nhân vật phù hợp với tâm
lí, suy nghĩ của trẻ thơ.
- Nghệ thuật nhân hoá đặc
sắc.
Tưởng tượng và viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) miêu tả cảm xúc của
nhân vật cáo sau khi từ biệt hoàng tử bé.
Đoạn văn tham khảo:
Sau khi chia tay hoàng tử bé, cáo không cảm thấy cô đơn và đau
khổ bởi nó được nhiều thứ. Cáo không hối tiếc vì nhờ có tình bạn với
hoàng tử bé, nó không còn thấy đời mình chỉ có buồn tẻ và sợ hãi như
trước kia. Thế giới xung quanh cáo không còn “buồn quá” mà trở nên
rực rỡ, tỏa sáng, ấm áp và rộng mở đáng yêu. Bởi hoàng tử bé có mái
tóc vàng óng nên lúa mì vàng óng ả sẽ làm cáo nhớ đến cậu. Và nó sẽ
thấy thích tiếng gió trên đồng lúa mì….
Tiết 7
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I. NGHĨA CỦA TỪ
A. LÍ THUYẾT
*Khái niệm: Nghĩa của từ là nội dung mà từ biểu thị.
*Cách giải nghĩa của từ:
-Dựa vào từ điển.
-Dựa trên ngữ cảnh (các từ ngữ xung quanh).
-Giải thích bằng cách trình bày khái niệm mà từ biểu thị. (Ví dụ, tập
quán: thói quen).
-Giải thích bằng cách đưa ra từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ đó.
(Ví dụ, lẫm liệt: hùng dũng, oai nghiêm).
-Với từ Hán Việt, có thể giải nghĩa từng thành tố cấu tạo nên từ. (Ví
dụ, tráng sĩ: người có sức lực cường tráng (tráng: to, khỏe; sĩ: người).
B.THỰC HÀNH
1.Bài tập 1 (SGK trang 26)
-“Hóa” trong “cảm hóa” có nghĩa là "trở thành, làm cho
trở thành hay làm cho có tính chất mà trước đó chưa
có".
-Một số từ có mô hình như từ “cảm hóa”: tha hóa, xã
hội hóa, nhân cách hóa, đồng hóa, trẻ hóa, hiện đại
hóa, công nghiệp hóa,...
- tha hóa: biến thành cái khác, mang đặc điểm trái ngược với
bản chất vốn có.
-xã hội hóa: làm cho trở thành của chung của xã hội.
-nhân cách hóa: gán cho loài vật hoặc vật vô tri có hình dáng,
tính cách như con người.
-đồng hóa: làm thay đổi bản chất cho giống như của mình.
-trẻ hóa: làm cho có nhiều người trẻ hơn, để có nhiều nhân tố
tích cực hơn.
-hiện đại hóa: làm cho mang tính chất thời đại ngày nay.
sửa soạn
không chứa đựng cái gì
đơn điệu
bền bỉ, nhẫn nại dẫu có gặp khó khăn, trở
ngại
cốt lõi
trống rỗng
kiên nhẫn
chuẩn bị, sắp đặt trước để làm việc gì đó
cái chính và quan trọng nhất
chỉ có một sự lặp đi lặp lại, ít thay đổi.
2.Bài tập 2 (SGK trang 20)
- Cuộc sống của tôi không hề đơn điệu chút nào.
-Trong mọi tình huống, anh ấy luôn kiên nhẫn.
-Một trong những giá trị cốt lõi của lớp chúng ta
là tinh thần trách nhiệm.
II. BIỆN PHÁP TU TỪ
A. LÍ THUYẾT
Tu từ là những cách nói dùng từ ngữ gọt giũa, hình ảnh, bóng bẩy.
Tác dụng của cách nói tu từ: Gợi lên ở người đọc, người nghe những
cảm xúc, những rung động thẩm mĩ (cái đẹp); làm cho sự diễn đạt hàm
súc (lời ít ý nhiều), sâu sắc, tinh tế (gợi hình, gợi cảm).
1. Biện pháp tu từ so sánh
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc, hiện tượng này với sự vật, sự việc,
hiện tượng khác có nét tương đồng để tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự
diễn đạt.
Ví dụ: Trẻ em như búp trên cành.
->Sự tươi non, tràn đầy sức sống.
2.Biện pháp tu từ điệp ngữ
Điệp ngữ là lặp lại từ ngữ (hoặc câu) để làm nổi bật ý, gây cảm
giác mạnh.
Ví dụ:
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.
(“Tiếng gà trưa”, Xuân Quỳnh)
B.THỰC HÀNH
3.Bài tập 3 (SGK, trang 26)
-Câu văn dùng biện pháp tu từ so sánh:
Còn bước chân của bạn sẽ gọi mình ra khỏi hang như là tiếng
nhạc.
(So sánh tiếng bước chân của hoàng tử bé với tiếng nhạc, một
âm thanh du dương, mang cảm xúc)
-Tác dụng:
Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diến đạt; khẳng định sức
mạnh tình cảm cao đẹp của hoàng tử bé dành cho cáo (cảm nhận
bằng trái tim, vượt qua nỗi sợ hãi).
4.Bài tập 4 (SGK, trang 26)
Những lời thoại được lặp đi lặp lại trong văn bản:
- Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần.
- Chính thời gian mà bạn bỏ ra cho bông hồng của bạn.
- Bạn có trách nhiệm với bông hồng của bạn.
Những lời thoại lặp đi lặp lại như vậy vừa có tác dụng
nhấn mạnh nội dung câu nói, vừa tạo tính nhạc, chất thơ
cho văn bản.
(Biện pháp tu từ điệp ngữ)
III. TỪ GHÉP VÀ TỪ LÁY
A.LÍ THUYẾT
+Từ ghép: giữa các tiếng có quan hệ về nghĩa.
Ví dụ: bà ngoại, thơm phức...
+Từ láy: giữa các tiếng có quan hệ về âm: lặp lại âm
đầu (lung linh), lặp lại vần (lao xao), lặp lại cả âm đầu
và vần (nao nao).
B.THỰC HÀNH
5. Bài tập 5 (SGK trang 26)
Mở đoạn Nêu ấn tượng chung về nhân vật.
(1 câu)
Thân đoạn - Hoàn cảnh sống của nhân vật.
(3-5 câu) - Tính cách, phẩm chất của nhân vật.
Kết đoạn
(1 câu)
Bài học, ý nghĩa rút ra từ nhân vật.
Đoạn văn tham khảo : Cảm nhận về nhân vật hoàng tử bé trong văn
bản “Nếu cậu muốn có một người bạn...”.
Nhân vật hoàng tử bé trong văn bản “Nếu cậu muốn có một
người bạn...” của nhà văn Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri là một
hình ảnh vô cùng đẹp đẽ và đáng yêu, có sức hấp dẫn đối với tuổi
thơ. Nhà văn đã tưởng tượng ra một cuộc gặp gỡ bất ngờ của hoàng
tử bé và một con cáo trên Trái Đất. Hai nhân vật đều chung tâm
trạng buồn bã, thất vọng, đau khổ gặp nhau, trò chuyện với nhau.
Những nét trong sáng, thân thiện của hoàng tử thể hiện ở thái độ
chân thành khi đáp lại lời chào của cáo, lời khen cáo “Cậu thật dễ
thương.” và những lời đề nghị “Cậu cảm hóa mình đi!”. Cứ thế, thế
giới tâm hồn của hoàng tử được chiếu sáng từ những lời giải thích
của cáo về từ “cảm hóa”. Chia tay cáo, hoàng tử đã tìm được ý nghĩa
của tình bạn, trách nhiệm với bông hồng duy nhất của mình, ý nghĩa
của cuộc sống. Tình bạn trong sáng, đẹp đẽ giữa hoàng tử bé và cáo
gợi bao nhiêu ý nghĩa thấm thía cho bạn đọc!
BẮT NẠT
(Nguyễn Thế Hoàng Linh)
KHỞI ÐỘNG
Những bức tranh trên gợi cho em nghĩ đến hành vi
nào? Chia sẻ của em về hành vi ấy.
“ Bắt nạt” hành vi khá phổ biến trong trường học, nó tồn tại
dưới nhiều hình thức khác nhau. Bắt nạt bằng hành động, bắt
nạt bằng lời nói, bắt nạt trên Facebook... Mức độ ảnh hưởng
của hành vi bắt nạt thì cũng đáng kể. Nhiều bạn học sinh rơi
vào tâm trạng lo lắng, hoang mang, thậm chí sợ hãi. Nhà thơ
Nguyễn Thế Hoàng Linh có một bài thơ hay, đáng suy ngẫm:
“Bắt nạt”.
Trước một hành động rất xấu xí ấy, nhà thơ muốn nhắc nhở
mỗi chúng ta cần làm gì? Chúng ta cùng khám phá bài thơ!
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc văn bản
Đọc to, rõ, rành mạch. Chú ý giọng vui tươi, hài
hước nhưng dứt khoát ở những câu thể hiện thái
độ của tác giả với hành động bắt nạt.
 





